ﷲ ތަޢާލާގެ އިސްމުފުޅުތަކާއި ސިފަފުޅުތައް
ﷲ ތަޢާލާގެ އިސްމުފުޅުތަކާއި ސިފަފުޅުތަކަކީ ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ނުވަތަ ރަސޫލުﷲ (صلى الله عليه وسلم) ގެ ޞައްޙަ ސުންނަތުގައި ﷲ ތަޢާލާއަށް ނިސްބަތްކުރެވިގެންވާ އިސްމުފުޅުތަކާއި ޞިފަފުޅުތަކެވެ.

ﷲ ތަޢާލާގެ އިސްމުފުޅުތަކާއި ޞިފަފުޅުތައް ޘާބިތުކުރަންވީގޮތް
ﷲ ތަޢާލާގެއިސްމުފުޅުތަކާޢި ޞިފަފުޅުތައް ޘާބިތުކުރުމުގައި އަޅުގަނޑުމެން ބަލަންވީ، އިސްވެދިޔަ އައްސަލަފުއްޞާލިޙުން ޢަމަލުކުރައްވާފައިވާގޮތަށެވެ. މިގޮތަށް ބަލައިފިނަމަ، ފެނިގެންދާނީ އެބައިމީހުން، ﷲ ތަޢާލާ އެކަލާނގެ ފޮތުގައި ނުވަތަ އެކަލާނގެ ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم) ގެ ދޫފުޅުމަތިން، އެކަލާނގެ އަމިއްލަ ޛާތުފުޅަށް ނިސްބަތްކުރައްވާފައިވާ އިސްމުފުޅުތަކުން، އެއަށް އެއްވެސް އެއްޗެއް އިތުރުކުރުމަކާނުލައި އަދި އެއިން އެއްވެސް އެއްޗެއް އުނިކުރުމަކާނުލައި، އެކަލާނގެއަށް ނަންދެއްވާފައިވާ ތަނެވެ. އަދި ﷲ ތަޢާލާ އެކަލާނގެ ފޮތުގައި ނުވަތަ އެކަލާނގެ ރަސޫލާ (صلى الله عليهوسلم) ގެ ދޫފުޅުގެމަތިން، އެކަލާނގެ އަމިއްލަ ޛާތުފުޅަށް ނިސްބަތްކުރައްވާފައިވާ ޞިފަފުޅުތައް ތަޙްރީފުކުރުމެއްނެތި، ތަޢުޠީލުކުރުމެއްނެތި، ތަކްޔީފުކުރުމެއްނެތި އަދި ތަމްޘީލުކުރުމެއްނެތި އެކަލާނގެއަށް ޘާބިތުކުރައްވާފައިވާތަނެވެ. އަދި އެއިން އެކަލާނގެ ޞިފަކޮށްފައިވާތަނެވެ.

ތަޙްރީފުކުރުން
ބަހުގެގޮތުން ތަޙްރީފުކުރުމަކީ: ތަޣައްޔަރުކުރުން، ބަދަލުކުރުން، ފުހެލުމެވެ.
އަލްއަސްމާއު ވައްޞިފާތުގެ ބާބުގައި ތަޙްރީފުކުރުމަކީ: އަލްއަސްމާއު ވައްޞިފާތުގެ ނައްޞުތަކުގެ ލަފްޒުތަކުން [1]  ނުވަތަ އޭގެ މާނަތަކުން [2]  ﷲ ތަޢާލާ ކުރައްވާ މުރާދު ތަޣައްޔަރުކުރުމެވެ. [3]
ތަޙްރީފުގެ ދެވައްތަރެއްވެއެވެ. އެއީ، ލަފްޒު ތަޙްރީފުކުރުމާއި މާނަ ތަޙްރީފުކުރުމެވެ.
ލަފްޒު ތަޙްރީފުކުރުމުގެ ތެރޭގައި 4 ގޮތަކަށް ތަޙްރީފުކުރެވެއެވެ. އެއީ، ލަފުޒަށް އިތުރުކުރުމާއި، ލަފުޒުން އުނިކުރުމާއި، އިޢުރާބީ ޙަރަކާތް ތަޣައްޔަރުކުރުމާއި އަދި އިޢުރާބީ ނޫން ޙަރަކާތް ތަޣައްޔަރުކުރުމެވެ.
ތަޙްރީފުކުރި މީހުންގެ ތެރޭގައި ޖަހުމިއްޔާއިން ހިމެނެއެވެ. މިބައިމީހުން ތަޙްރީފުކުރި ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ތަޢުޠީލުކުރުން ހިމެނެއެވެ. ޙަޤީޤަތުގައި މިއީ ޔަހޫދީންނާއި ނަޞާރާއިން އެބައިމީހުންނަށް ބާވައިލެއްވި ފޮތްތައް ތަޙްރީފުކުރިކުރުންފަދަ ކަމެއްކަމުގައިނޫނީ ނުވެއެވެ.
(ނުނިމޭ)

[1]  ލަފްޒުތަކުގެ މުރާދު ތަޙްރީފުކުރުމުގެ މިޘާލު: (...وَكَلَّمَ اللَّهُ مُوسَى تَكْلِيمًا (١٦٤)) (ސޫރަތުއްނިސާ: 164) މިއާޔަތުގެ އިޢުރާބު ބައެއް ޖަހުމިއްޔާއިން ތަޙްރީފުކުރިއެވެ. އެބައިމީހުން ހެދިގޮތަކީ  ª!$#ގައިވާ އުބުފިލި، އަބަފިއްޔަކަށް ބަދަލުކުރީއެވެ. އެއީ، މޫސާގެފާނު ﷲ ތަޢާލާއާ ވާހަކަފުޅު ދެއްކެވީކަމާއި، އެކަލާނގެ އެކަލޭގެފާނަށް އެއްވެސް ހުރަހެއްނެތި ބަސްފުޅު ވަޙީނުކުރައްވާކަމުގައި ބުނުމަށެވެ.
[2]  މާނަތަކުގެ މުރާދު ތަޙްރީފުކުރުމުގެ މިޘާލު: (... بَلْ يَدَاهُ مَبْسُوطَتَانِ ...) (ސޫރަތުލްމާއިދާ: 64) މިއާޔަތުގައިވާ ދެއަތްޕުޅުގެ މުރާދަކީ ނިޢުމަތާއި ޤުދުރަތްކަމުގައި ބުނުމެވެ.
[3]  معتقد أهل السنة والجماعة في توحيد الأسماء والصفات للتميمي ص 71